"(...) En zo gaat het waarschijnlijk altijd als het grootste drama dat een mens als lid van een gemeenschap mee kan maken, oorlog, samenvalt met een periode, waarin je door de grens van de onschuld breekt en onzeker bent van alles. Ik was negen toen hij uitbrak en dertien toen hij over was. (Breda werd in 1944 bevrijd.) Een tijd waarin je als kind alles ziet, alles hoort en veel meer begrijpt dan de volwassenen van die tijd dachten. Kennis en gevoelens waarmee je niets kon doen, omdat je te groot was voor servet, maar te klein voor tafellaken.
Er was een massa verboden informatie, waarmee je fantasie op de loop ging. Vragen over jezelf, waarop je geen antwoord kon krijgen en die dus nooit meer weggingen, ook niet na de oorlog. Nog steeds vraag ik me af wie ik geweest zou zijn als ik vijf jaar ouder was geweest. Zou ik in het verzet zijn gegaan, of naar het oostfront, of helemaal niets? Zou je Joden hebben verborgen, zou ik 'doorgeslagen' zijn als ik gemarteld was geworden? Dan brak het zweet me uit. Zou ik vrienden verraden hebben als mijn nagels waren uitgetrokken? Je zou jezelf willen toetsen in de extreme omstandigheden die een oorlog meebrengt en dus ook oproept in je ongeoefend fantasie.
De onzekerheid over wie je eigenlijk bent, loopt met me mee de oorlog uit de vrede in. Ik heb sterk het gevoel dat deze ervaring bij veel leeftijdgenoten die hun puberteit in de oorlog hebben gehad, grosso modo heeft doorgewerkt in een blijvende gesteldheid van betrokken observatie. Naar de dingen kijken met betrokken afstandelijkheid en een mild oordeel."
HANS VAN MIERLO
(Hans van Mierlo, Het kind en ik, De Bezige Bij, Amsterdam, 2011)
Comentário:
Um grande político morreu, um país chorou-o e sobre a mesa ficam as primeiras dezenas de páginas do rascunho por corrigir do que estava previsto vir a ser a sua autobiografia. Hans van Mierlo foi jornalista, político, fundador do partido D66 (partido que corresponde exactamente à minha visão do mundo real), seu chefe do gupo parlamentar, membro do Senado, ministro da defesa, ministro dos negócios estrangeiros e vice-primeiro ministro. Quando resolveu abandonar a política foi-lhe atribuído oficialmente o título de ministro de estado. Acima de tudo Hans van Mierlo foi um humanista, um espírito indomável, irriquieto, jovem de espírito, imparável. O melhor amigo dos seus amigos.
A viúva, escritora Connie Palmen, tomou após a sua morte a controversa decisão de fazer publicar aquelas páginas incompletas e não aperfeiçoadas, tal como elas tinham ficado na sua mesa de trabalho. Assim como Hans van Mierlo nesta passagem que aqui transcrevo se pergunta como teria sido a sua vida se tivesse nascido cinco anos mais cedo, também posso perguntar-me como teria sido este livro quando completo e revisto. E muito mais.
Comments